เหล็กเส้น มอก. มีกี่เกรด กี่ชั้นคุณภาพ? เหล็กเส้นกลม-ข้ออ้อย ฉบับอัปเดต 2026

เหล็กเส้น มอก. มีกี่เกรด กี่ชั้นคุณภาพ? เหล็กเส้นกลม-ข้ออ้อย ฉบับอัปเดต 2026
เหล็กเส้น มอก.

เช็คราคาเหล็กเส้น วันนี้

โทร. 02-287-4097 / 090-456-1183 (มือถือ)
Line : PNRLOHAKIT

จะสร้างบ้านหรืออาคารทั้งที โครงสร้างที่แข็งแรงที่สุดเริ่มต้นที่ ‘เหล็กเส้น‘ ครับ แต่คำถามที่เจ้าของบ้านและผู้รับเหมาหลายท่านมักสงสัยคือ เหล็กเส้นมาตรฐาน มอก. มีกี่เกรด และแต่ละเกรดต่างกันอย่างไร? เพราะการเลือกใช้เหล็กผิดประเภทไม่เพียงแต่จะส่งผลต่อความแข็งแรงของโครงสร้างเท่านั้น แต่ยังหมายถึงความปลอดภัยในระยะยาวอีกด้วย บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกวิธีเลือกซื้อเหล็กเส้นคุณภาพสูง พร้อมเทคนิคการสังเกตเหล็กเต็มมาตรฐาน มอก. เพื่อให้คุณได้วัสดุที่ดีที่สุดในราคาที่คุ้มค่า

เหล็กเส้น มอก. คืออะไร? ทำไมงานก่อสร้างถึงขาดไม่ได้

มอก. ย่อมาจาก มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม คือข้อกำหนดทางวิชาการที่สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) กำหนดขึ้น เพื่อควบคุมคุณภาพการผลิตสินค้าให้ได้มาตรฐาน ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในกลุ่มวัสดุก่อสร้างอย่าง “เหล็กเส้น” ที่ส่งผลโดยตรงต่อความแข็งแรงของโครงสร้างอาคาร

เหล็กเส้น มอก. มาตรฐาน มอก.

มอก. โดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักที่ผู้ซื้อควรทราบ:

  • มอก. ทั่วไป : เป็นเครื่องหมายที่ผู้ผลิตสามารถยื่นขอรับรองคุณภาพได้ตามความสมัครใจ เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคว่าสินค้ามีคุณภาพสูงกว่ามาตรฐานทั่วไป
  • มอก. บังคับ (กฎหมายกำหนด): เป็นเครื่องหมายสำหรับผลิตภัณฑ์ที่ กฎหมายบังคับ ให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐานเท่านั้น เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้บริโภคและสาธารณชน

จุดสำคัญที่ต้องรู้: เหล็กเส้นที่ใช้ในงานก่อสร้างเกือบทั้งหมดจัดอยู่ในกลุ่ม “มอก. บังคับ” หมายความว่าโรงงานต้องผลิตตามมาตรฐานที่กำหนดเท่านั้น หากตรวจพบเหล็กเส้นที่ไม่มีตรา มอก. หรือไม่มีใบรับรอง จะถือว่าเป็นการผลิตและจำหน่ายที่ ผิดกฎหมาย ทันที

มาตรฐานเหล็กเส้นในไทย:

ในการเลือกซื้อเหล็กเส้นเสริมคอนกรีตเพื่อให้ได้ “เหล็กเต็ม” ตามมาตรฐานอุตสาหกรรมไทย (มอก.) จุดสังเกตหลักคือเลขมาตรฐานที่ระบุบนตัวเหล็ก:

เหล็กเส้น มอก.

เหล็กเส้นกลม มอก. 20-2559

คือเหล็กผิวเรียบเกลี้ยง ไม่มีปีก ผลิตด้วยวิธีรีดร้อน (Hot Rolled) สำหรับงานโครงสร้างทั่วไป

ข้อกำหนดสำคัญ

  • ลักษณะ: ผิวเรียบ ไม่มีรอยแตกหรือตำหนิที่เป็นอันตราย
  • สมบัติทางกล: ชั้นคุณภาพ SR24 (กำลังจุดคลาก ≥ 2,400 กก./ซม.²) ต้องผ่านการดัดโค้ง 180 องศาโดยไม่ปริแตก
  • ส่วนประกอบเคมี: คาร์บอน ≤ 0.25%, ฟอสฟอรัสและกำมะถัน ≤ 0.050%
  • สมบัติทางกล: ต้องผ่านการทดสอบแรงดึงและการดัดโค้ง 180 องศา โดยส่วนโค้งด้านนอกต้องไม่แตกหรือปริ
  • กระบวนการผลิต: เหล็กเส้นกลมต้องทำขึ้นจากเหล็กแท่งเล็ก (billet) หรือเหล็กแท่งใหญ่ (bloom) เท่านั้น ด้วยกรรมวิธีการรีดร้อน โดยต้องไม่มีการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อย่างอื่นมาก่อน
ขนาดและเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนน้ำหนักของเหล็กเส้นกลม

ชื่อขนาด เส้นผ่านศูนย์กลางระบุ (มม.) พื้นที่หน้าตัดระบุ (ตร.มม.) มวลระบุ (กก./เมตร) เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของมวล
ต่อเส้น เฉลี่ย
RB 6 6 28.3 0.222 ± 10.0% ± 5.0%
RB 8 8 50.3 0.395 ± 6.0% ± 5.0%
RB 9 9 63.6 0.499 ± 6.0% ± 5.0%
RB 10 10 78.5 0.616 ± 6.0% ± 5.0%
RB 12 12 113.1 0.888 ± 6.0% ± 5.0%
RB 15 15 176.7 1.387 ± 6.0% ± 5.0%
RB 19 19 283.5 2.226 ± 6.0% ± 5.0%
RB 22 22 380.1 2.984 ± 6.0% ± 5.0%
RB 25 25 490.9 3.853 ± 6.0% ± 5.0%
RB 28 28 615.8 4.834 ± 6.0% ± 5.0%
RB 34 34 907.9 7.127 ± 6.0% ± 5.0%
เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนสำหรับความยาว 
ความยาว เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน (มิลลิเมตร)
ไม่เกิน 10 เมตร + 55 มม.
0 (ห้ามสั้นกว่า)
เกิน 10 เมตร + 55 มม. และบวกเพิ่มอีก 5 มม. ทุกๆ ความยาว 1 เมตรที่เกิน 10 เมตร
แต่รวมกันแล้วต้องไม่เกิน 120 มม.
0 (ห้ามสั้นกว่า)

 

อ้างอิง : เหล็กเส้นกลม มอก. 20-2559

เหล็กข้ออ้อย มอก. 24-2559

คือเหล็กที่มีบั้งหรือปล้องนูนตลอดเส้นเพื่อเพิ่มแรงยึดเกาะกับคอนกรีต แบ่งตามความแข็งแรงเป็น 3 ชั้นคุณภาพ

ข้อกำหนดและชั้นคุณภาพ

  • ลักษณะ: ผิวต้องไม่มีสนิมขุมหรือรอยแตกร้าว บั้งและครีบต้องมีระยะสม่ำเสมอตลอดเส้น
  • ชั้นคุณภาพ: แบ่งเป็น SD 30, SD 40 และ SD 50
  • สมบัติทางกล: SD30 SD40 ต้องผ่านการทดสอบแรงดึงและการดัดโค้ง 180 องศา โดยส่วนโค้งด้านนอกต้องไม่แตกหรือปริ และ SD50 ต้องผ่านการทดสอบแรงดึงและการดัดโค้ง 90 องศา
  • สมบัติการดึง: ความต้านแรงดึง ความต้านแรงดึงที่จุดคราก และความยืดของเหล็กข้ออ้อย  ตามตาราง
ตารางชั้นคุณภาพเหล็ก
ชั้นคุณภาพ ความต้านแรงดึง (MPa) ความต้านแรงดึงที่จุดคราก (MPa) ความยืด (%)
SD 30 480 295 17
SD 40 560 390 15
SD 50 620 490 13
ขนาดและเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนน้ำหนักของเหล็กข้ออ้อย
ชื่อขนาด เส้นผ่านศูนย์กลาง (mm) พื้นที่หน้าตัดระบุ (mm²) มวลระบุ (kg/m) เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน (%)
ต่อเส้น เฉลี่ย
DB 6 6 28.3 0.222 ± 8 ± 7
DB 8 8 50.3 0.395 ± 8 ± 7
DB 10 10 78.5 0.616 ± 6 ± 5
DB 12 12 113.1 0.888 ± 6 ± 5
DB 16 16 201.1 1.578 ± 6 ± 5
DB 20 20 314.2 2.466 ± 5 ± 4
DB 22 22 380.1 2.984 ± 5 ± 4
DB 25 25 490.9 3.853 ± 5 ± 4
DB 28 28 615.8 4.834 ± 5 ± 4
DB 32 32 804.2 6.313 ± 4 ± 3.5
DB 36 36 1,017.9 7.990 ± 4 ± 3.5
DB 40 40 1,256.6 9.865 ± 4 ± 3.5
เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนสำหรับความยาว (เฉพาะกรณีเป็นมัด)  :
ความยาว เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน (มิลลิเมตร)
ไม่เกิน 10 เมตร + 55 มม.
0 (ห้ามสั้นกว่า)
เกิน 10 เมตร + 55 มม. และบวกเพิ่มอีก 5 มม. ทุกๆ ความยาว 1 เมตรที่เกิน 10 เมตร
แต่รวมกันแล้วต้องไม่เกิน 120 มม.
0 (ห้ามสั้นกว่า)

อ้างอิง : เหล็กข้ออ้อย มอก. 24-2559

ชั้นคุณภาพเหล็กเส้น มอก. (SR24, SD30, SD40, SD50) ต่างกันอย่างไร?

ในการเลือกซื้อเหล็กเส้นสำหรับงานก่อสร้าง สิ่งที่ต้องพิจารณาเป็นอันดับต้นๆ คือ “ชั้นคุณภาพ” หรือ “เกรดเหล็ก” ซึ่งมาตรฐาน มอก. ได้กำหนดรหัสเรียกสั้นๆ ที่ระบุถึงประเภทของเหล็กและกำลังการรับแรงดึง ดังนี้:

1. เหล็กเส้นกลม ชั้นคุณภาพ SR24 (Steel Round 24)

เป็นเกรดมาตรฐานเพียงหนึ่งเดียวของเหล็กเส้นกลม (RB)

  • คุณสมบัติ: มีกำลังรับแรงดึงที่จุดคลาก (Yield Strength) ไม่น้อยกว่า 2,400 กก./ซม.²

2. เหล็กข้ออ้อย ชั้นคุณภาพ SD30, SD40 และ SD50

เหล็กข้ออ้อย (DB) มีความแข็งแรงสูงกว่าเหล็กเส้นกลม โดยแบ่งตามความสามารถในการรับน้ำหนักดังนี้:

  • ชั้นคุณภาพ SD30: รับแรงดึงที่จุดคลากได้ 3,000 กก./ซม.² (เหนียว ดัดโค้งง่ายที่สุดในกลุ่ม)
  • ชั้นคุณภาพ  SD40: รับแรงดึงที่จุดคลากได้ 4,000 กก./ซม.² (เป็นเกรดที่นิยมใช้มากที่สุดในงานก่อสร้างบ้านและอาคารทั่วไป)
  • ชั้นคุณภาพ SD50: รับแรงดึงที่จุดคลากได้ 5,000 กก./ซม.² (มีความแข็งแรงสูงสุด เหมาะสำหรับงานโครงสร้างขนาดใหญ่หรือตึกสูง แต่ไม่ยืดหยุ่น)
สรุปความแตกต่างของชั้นคุณภาพ
หัวข้อเปรียบเทียบ SR24 (เหล็กเส้นกลม) SD30 / SD40 / SD50 (เหล็กข้ออ้อย)
ผิวสัมผัส ผิวเรียบเกลี้ยง ยึดเกาะคอนกรีตได้น้อยกว่า มีบั้งและครีบ ช่วยเพิ่มแรงยึดเกาะกับคอนกรีตได้ดีเยี่ยม
ความแข็งแรง รับแรงได้น้อยกว่า (2,400) รับแรงได้มากกว่า ยิ่งเลขสูงยิ่งรับแรงได้มาก
ความเหนียว เหนียว ดัดง่าย SD30 จะเหนียวกว่า SD40 และ SD50 ตามลำดับ

 

หมายเหตุ : สัญลักษณ์ “T” (SD40T, SD50T): คือเหล็กที่ผลิตด้วยกรรมวิธีพิเศษ (Tempcore) โดยการรีดร้อนและฉีดน้ำให้เย็นลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ได้เหล็กที่แข็งแรงแต่มีความเหนียวสูง

การทำเครื่องหมายบนเนื้อเหล็ก (Marking)

เหล็กมาตรฐานต้องมี ตัวนูนถาวร ระบุข้อมูลตามลำดับ ดังนี้:

  1. ชื่อผู้ผลิต/โรงงาน/เครื่องหมายการค้า
  2. ชื่อขนาด (เช่น RB12, DB16)
  3. ชั้นคุณภาพ (เช่น SR24, SD40)
  4. สัญลักษณ์กรรมวิธีผลิต:

เหล็กเส้น มอก. ตัวนูนบนเหล็กเส้น

คำถามที่พบบ่อย

"เหล็กเต็ม" กับ "เหล็กเบา" ต่างกันอย่างไร?
  • เหล็กเต็ม : คือเหล็กที่ผลิตได้มาตรฐาน มอก. ทั้งขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางและน้ำหนัก (น้ำหนักต้องอยู่ในเกณฑ์คลาดเคลื่อนที่กำหนด เช่น ±5-6%) มีตัวนูนระบุยี่ห้อและชั้นคุณภาพชัดเจน

  • เหล็กเบา : คือเหล็กที่ผลิตไม่ได้มาตรฐาน มอก. มักมีขนาดเล็กกว่าหรือน้ำหนักเบากว่าปกติ (เหล็กโรงใหญ่ที่ตกเกรด หรือเหล็กจากโรงงานที่ไม่มีใบอนุญาต) ราคาถูกกว่าแต่ อันตราย เพราะรับแรงไม่ได้ตามที่วิศวกรคำนวณ

สัญลักษณ์ "T" หลังชั้นคุณภาพ (เช่น SD40T) หมายถึงอะไร

ตัว “T” ย่อมาจาก Tempcore คือกระบวนการรีดร้อนแล้วชุบแข็งด้วยละอองน้ำแรงดันสูงทันที ทำให้ผิวชั้นนอกแข็งแต่แกนกลางเหนียว ในแง่การรับแรงดึง SD40T มีประสิทธิภาพเท่ากับ SD40 ตามมาตรฐาน มอก. 24-2559 แต่ SD40T จะมีจุดเด่นที่ “คุ้มค่าที่สุด” เพราะเชื่อมง่ายกว่า มีความยืดหยุ่นสูง และราคามักถูกกว่าเหล็กที่เติมธาตุผสม (Non-T)

เหล็กเส้นที่มีสนิมเกาะ ยังใช้งานได้อยู่ไหม?

ใช้งานได้ หากเป็น “สนิมผิว” (Surface Rust) ที่เกิดจากการโดนความชื้นเพียงเล็กน้อย เมื่อลูบออกแล้วเนื้อเหล็กยังเรียบ แต่ถ้าเป็น “สนิมขุม” (Pitting Rust) ที่กินเข้าไปในเนื้อเหล็กจนผิวขรุขระ หรือน้ำหนักเหล็กลดลงเกินเกณฑ์ มอก. ห้ามนำมาใช้งานโครงสร้างเด็ดขาด

วิธีเช็กเกรดเหล็กข้ออ้อยที่หน้างานก่อนรับของต้องดูจุดไหน?

ให้สังเกตที่ “ตัวนูน” บนเนื้อเหล็กทุกๆ ระยะประมาณ 1 เมตร ซึ่งต้องระบุข้อมูลครบถ้วน 4 ส่วน คือ: 1. ชื่อยี่ห้อหรือตราสินค้า 2. ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง (เช่น 12, 16) 3. ชั้นคุณภาพ (เช่น SD40, SD40T หรือ SD50) และ 4. เครื่องหมาย มอก. ที่ชัดเจน หากไม่มีสัญลักษณ์เหล่านี้อาจเป็นเหล็กไม่ได้มาตรฐาน

สั่งซื้อเหล็กก่อสร้าง มาตรฐานมอก.ได้ที่ หจก.พรณรงค์ โลหะกิจ

สั่งซื้อเหล็กก่อสร้าง มาตรฐานมอก. ได้ที่ หจก.พรณรงค์ โลหะกิจ ผู้จัดจำหน่ายเหล็กก่อสร้าง ทุกชนิด  เหล็กเส้น เหล็กกล่อ ท่อกลมดำ พร้อมบริการจัดส่งทั่วประเทศ

สั่งซื้อเหล็ก มาตรฐาน มอก.  เช็คราคาล่าสุดของเหล็ก มอก. ได้ที่ พรณรงค์ โลหะกิจ

ติดต่อเรา/เช็คราคาเหล็ก

 

เหล็กกล่องไซส์พิเศษ
จำหน่ายเหล็กกล่องขนาดพิเศษ มอก. 107-2566 65x65 , 65 x 35 , 90 x 90 ราคาส่งตรงจากโรงงาน มีทั้งเหล็กกล่องสี่เหลี่ยมและแป๊บ...
ตัดเหล็ก cnc ตัดแก๊ส ตัดเลเซอร์ 2
เช็คราคาเหล็ก วันนี้ โทร. 02-287-4097 / 090-456-1183 (มือถือ)Line : PNRLOHAKIT ปรึกษาฟรี โทร รับตัดเหล็กท่อน เพิ่มเพื่อน...
ฟุตติ้ง เหล็กปลอกผูกสำเร็จ 9
เช็คราคาเหล็ก วันนี้ โทร. 02-287-4097 / 090-456-1183 (มือถือ)Line : PNRLOHAKIT ปรึกษาฟรี โทร รับตัดเหล็กท่อน เพิ่มเพื่อน...
เพลาหกเหลี่ยม 6
เจาะลึกเหล็กเพลาหกเหลี่ยม มอก. 864-2532 คุณสมบัติเด่นเกรด SS400 ความแม่นยำสูง ยึดจับแน่น ไม่ลื่น เหมาะกับงานกลึง ชิ้นส่ว...
ท่อร้อยสายไฟ VS ท่อคาดสี
ทำไมห้ามใช้ท่อเหล็กคาดสี (ท่อประปา) แทนท่อร้อยสายไฟ EMT, IMC, RSC? เจาะลึก 3 เหตุผลสำคัญ ทั้งผิวท่อไม่เรียบทำสายไฟเสียหา...
คอนกรีตเสริมเหล็ก และ เหล็กปลอก
รู้จักคอนกรีตเสริมเหล็ก (ค.ส.ล.) หลักการทำงาน ส่วนประกอบ คุณสมบัติเด่น ข้อดี-ข้อจำกัด พร้อมบทบาทสำคัญของเหล็กปลอกในการรั...