เช็คราคาเหล็ก วันนี้
โทร. 02-287-4097 / 090-456-1183 (มือถือ)
Line : PNRLOHAKIT
หลายคนมักเข้าใจผิดว่า ท่อเคลือบสังกะสี (Galvanized Iron Pipe หรือ ท่อ GI) ที่เห็นเคลือกสังกะสีบนผิวท่อเหมือนกัน จะสามารถนำมาใช้งานแทนกันได้ทั้งหมด แต่ในความเป็นจริง ท่อเคลือบสังกะสีตามมาตรฐาน มอก. 107-2566 และ มอก. 276-2562 นั้น มีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ทั้งในด้านวัตถุประสงค์การใช้งาน กระบวนการเคลือบผิว ไปจนถึงเกณฑ์การตรวจสอบคุณภาพ
การเลือกใช้ท่อผิดประเภทนอกจากจะทำให้โครงสร้างหรือระบบท่อชำรุดเสียหายก่อนเวลาอันควรแล้ว ยังอาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงจากแรงดันและการรั่วซึมได้ บทความนี้จะพาไปเจาะลึกข้อแตกต่างของท่อทั้งสองมาตรฐาน เพื่อให้คุณเลือกใช้งานได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยที่สุด
1. จุดประสงค์การใช้งานที่ต่างกันอย่างสิ้นเชิง
ความแตกต่างข้อแรกที่ต้องพิจารณาคือ ประเภทของงาน ที่ท่อนั้นถูกออกแบบมาเพื่อรองรับ:
- มอก. 107-2566 (ท่อสำหรับงานโครงสร้างทั่วไป): ถูกออกแบบมาเพื่อรับน้ำหนักและแรงทางกล เช่น งานโครงสร้างอาคาร โครงหลังคา งานรั้ว และเสา มีให้เลือกหลากหลายรูปทรง ทั้ง ท่อกลม ท่อสี่เหลี่ยมจัตุรัส และท่อสี่เหลี่ยมผืนผ้า
- มอก. 276-2562 (ท่อสำหรับส่งผ่านและรับแรงดันของของไหล): ถูกออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับงานระบบลำเลียงของไหลภายใต้สภาวะแรงดัน เช่น น้ำ ไอน้ำ ก๊าซ และลม โดยเน้นความเสถียรของเนื้อเหล็ก ความทนทานต่อแรงดัน และการป้องกันการรั่วซึม
2. เจาะลึกกระบวนการเคลือบสังกะสี (Galvanizing Process)
แม้จะเป็นท่อเคลือบสังกะสีกันสนิมเหมือนกัน แต่กรรมวิธีการเคลือบผิวของทั้งสองมาตรฐานมีข้อกำหนดที่แตกต่างกัน:
มอก. 107-2566 ท่อเหล็กงานโครงสร้างทั่วไป : เลือกเคลือบได้ 2 รูปแบบ
สามารถเลือกกระบวนการเคลือบสังกะสีได้ตามความเหมาะสมของงาน:
- Pre-Galvanized (Pre-Zinc): นำเหล็กแผ่นเคลือบสังกะสี (อ้างอิง มอก. 50-2565) มาตัด ม้วนขึ้นรูป และเชื่อมเป็นท่อ จากนั้นจึงพ่นสังกะสีซ่อมแซมเฉพาะบริเวณแนวตะเข็บเชื่อม
- Post-Galvanized (Post-Zinc): ขึ้นรูปเป็นท่อเสร็จเรียบร้อยก่อน แล้วจึงนำไปล้างทำความสะอาดผิว และจุ่มร้อน (Hot-Dip) เคลือบสังกะสีทั้งภายในและภายนอกท่อ
มอก. 276-2562 ท่อเหล็กแรงดัน : ต้องจุ่มร้อนหลังขึ้นรูปเท่านั้น (Post-Galvanized)
สำหรับท่อทนแรงดันชนิดเคลือบสังกะสี กำหนดให้ต้องผ่านกระบวนการ ชุบสังกะสีแบบจุ่มร้อน (Hot-Dip Galvanized) หลังขึ้นรูปท่อเสร็จสิ้นแล้วเท่านั้น โดยผ่านขั้นตอนกำจัดสนิม ล้างผิว นำไปจุ่มในสังกะสีหลอมเหลว เพื่อให้ชั้นสังกะสีเคลือบติดแน่น สม่ำเสมอ ทั้งภายในและภายนอกท่อทั้งท่อน
3. เกณฑ์การตรวจสอบและมวลชั้นเคลือบสังกะสี
คำว่า “Post-Galvanized เหมือนกัน” ไม่ได้แปลว่าเกณฑ์มาตรฐานจะเท่ากัน เพราะเกณฑ์การวัดมวลเคลือบผิวสังกะสีถูกกำหนดไว้แตกต่างกันอย่างชัดเจน
| รายการเปรียบเทียบ | มอก. 107-2566 ท่อเหล็กงานโครงสร้างทั่วไป |
มอก. 276-2562 ท่อเหล็กแรงดัน |
|---|---|---|
| ประเภทงานหลัก | งานอาคาร, หลังคา, รั้ว, โครงสร้าง | งานส่งน้ำ, ไอน้ำ, ก๊าซ, ลม |
| รูปทรงท่อ | ท่อกลม, เหลี่ยมจัตุรัส, เหลี่ยมผืนผ้า | ท่อกลม |
| ความบริสุทธิ์สังกะสี | ตามมาตรฐานผู้ผลิต | แนะนำความบริสุทธิ์ ≥ 99.99% โดยมวล |
| เกณฑ์มวล / ความหนาชั้นเคลือบ | ค่าแนะนำเฉลี่ย ≥ 45 μm หรือเทียบเท่า ≥ 320 g/m² (ไม่น้อยกว่าที่ผู้ผลิตระบุ) | มวลเคลือบเฉลี่ย ≥ 450 g/m² และชิ้นทดสอบแต่ละชิ้น ≥ 350 g/m² |
| เงื่อนไขชั้นเคลือบ | กันสนิมตามมาตรฐานงานโครงสร้าง | ชั้นสังกะสีต้องไม่หลุดล่อนจนเห็นเนื้อเหล็ก |
4. เช็กลิสต์ 3 คำถามก่อนตัดสินใจเลือกซื้อท่อ GI
เพื่อให้เลือกใช้งานท่อเหล็กเคลือบสังกะสีได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และประหยัดงบประมาณ ควรตอบคำถามสำคัญ 3 ข้อนี้ก่อนสั่งซื้อ:
-
นำไปใช้ทำโครงสร้าง หรือใช้ส่งผ่านของไหล?
- หากทำเสา โครงหลังคา หรือนั่งร้าน → เลือก มอก. 107-2566
- หากใช้เป็นท่อเดินระบบน้ำ ลม ก๊าซ หรือไอน้ำ → เลือก มอก. 276-2562
-
ระบบต้องรับแรงดันและมีการทดสอบการรั่วซึมหรือไม่?
-
- งานระบบที่มีแรงดันต้องใช้ท่อที่ผ่านการทดสอบแรงดันและป้องกันการรั่วซึมตามมาตรฐาน มอก. 276 เท่านั้น
-
เครื่องหมายบนตัวท่อระบุข้อมูลครบถ้วนหรือไม่?
-
- ต้องตรวจสอบสกรีนบนตัวท่อว่าระบุเลขที่ มอก., ชนิด, ชั้นคุณภาพ และรายละเอียดการเคลือบผิวอย่างชัดเจน ไม่มองเพียงแค่ลายลวดลายสังกะสีบนผิวท่อ
สรุป ท่อเหล็กเคลือบสังกะสี มอก.107 และ มอก.276
ท่อเหล็กเคลือบสังกะสีแม้จะมีผิวสัมผัสภายนอกที่คล้ายกัน แต่ “ผิวเป็นสังกะสีเหมือนกันไม่ได้แปลว่าเป็นมาตรฐานเดียวกัน“การนำท่อโครงสร้าง มอก. 107 ไปใช้ในงานส่งผ่านของไหลแรงดันสูง อาจเสี่ยงต่อการรั่วซึมและการแตกร้าว ในทางกลับกัน การนำท่อ มอก. 276 ไปใช้ในงานโครงสร้างทั่วไปก็อาจทำให้เกิดต้นทุนที่สูงเกินจำเป็น ดังนั้น การตรวจสอบสเปก เครื่องหมายมาตรฐาน และการเลือกใช้งานให้ตรงประเภทตั้งแต่แรก จึงเป็นหัวใจสำคัญที่สุดในการทำงานก่อสร้างและงานวิศวกรรมระบบ
FAQ - คำถามที่พบบ่อย
ไม่สามารถใช้แทนกันได้ เนื่องจากถูกออกแบบมาเพื่อวัตถุประสงค์ต่างกันโดยสิ้นเชิง มอก. 107-2566 ออกแบบมาเพื่อรับน้ำหนักในงานโครงสร้าง เช่น โครงหลังคา รั้ว หรือเสา ส่วน มอก. 276-2562 ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับแรงดันและการลำเลียงของไหล เช่น น้ำ ก๊าซ และลม การนำท่อโครงสร้างไปใช้เดินระบบน้ำอาจทำให้เกิดการรั่วซึมหรือท่อแตกจากแรงดันได้
ท่อ มอก. 107-2566 สามารถเลือกกระบวนการเคลือบได้ 2 แบบ คือ Pre-Galvanized (ใช้แผ่นสังกะสีมาขึ้นรูปท่อแล้วพ่นซ่อมแนวเชื่อม) หรือ Post-Galvanized (ขึ้นรูปท่อก่อนแล้วนำไปจุ่มร้อน) ในขณะที่ท่อ มอก. 276-2562 บังคับให้ต้องผ่านการชุบสังกะสีแบบจุ่มร้อนหลังขึ้นรูป (Post-Galvanized) เท่านั้น เพื่อให้ชั้นสังกะสีเคลือบแน่นทั่วทั้งภายนอกและภายในท่อ
สามารถตรวจสอบได้จากตัวสกรีนบนท่อเหล็ก ซึ่งต้องระบุข้อมูลอย่างครบถ้วนและชัดเจน ได้แก่ เลขที่ มอก. (107-2566 หรือ 276-2562), ชนิดท่อ, ชั้นคุณภาพ และรายละเอียดการเคลือบผิว ไม่ควรมองเพียงแค่ลวดลายสังกะสีบนผิวท่อภายนอกเท่านั้น
นื่องจากข้อกำหนดเรื่องเกณฑ์มวลและความหนาของชั้นเคลือบสังกะสีต่างกัน โดย มอก. 276-2562 (งานแรงดัน) กำหนดมวลเคลือบสังกะสีบริสุทธิ์ (≥ 99.99%) เฉลี่ยไม่น้อยกว่า 450 g/m² ซึ่งหนากว่าเกณฑ์แนะนำของ มอก. 107-2566 (งานโครงสร้าง) ที่อยู่เฉลี่ย ≥ 320 g/m² ทำให้ท่อแรงดันสามารถทนทานต่อการกัดกร่อนจากสารเคมีและของไหลได้ดีกว่า
มีจำหน่ายทั้ง ท่อ GI มอก. 107-2566 สำหรับงานโครงสร้าง (มีให้เลือกทั้งท่อกลม ท่อเหลี่ยม Pre-Zinc และ Post-Zinc) และ ท่อ GI มอก. 276-2562 สำหรับงานระบบส่งน้ำ ลม ก๊าซ ทนแรงดันสูง พร้อมจัดส่งทั่วประเทศ เช็คราคาตัดเพลทเหล็กล่าสุดได้ที่ หจก.พรณรงค์ โลหะกิจ
สั่งซื้อเหล็ก มาตรฐาน มอก. เช็คราคาล่าสุดของเหล็ก มอก. ได้ที่ พรณรงค์ โลหะกิจ
- โทร. 02-287-4097 / 090-456-1183 (มือถือ)
- Line : PNRLOHAKIT
ติดต่อเรา/เช็คราคาเหล็ก
- Facebook : หจก.พรณรงค์ โลหะกิจ
- โทร/แฟกซ์
- 02-287-4097
- 090-456-1183 (มือถือ)
- Email : [email protected]
- LINE ID : PNRLOHAKIT
- แผนที่ : https://maps.app.goo.gl/1ZaZpTCZGdeLgqwVA
