ตารางขนาดเหล็กเส้นและน้ำหนักเหล็กเส้นมาตรฐาน มอก. อัปเดตล่าสุด [2026]

Q: วิธีคำนวณน้ำหนักเหล็กเส้นต่อความยาว 1 เมตร ด้วยตัวเองทำอย่างไร?

สามารถใช้สูตรทางวิศวกรรมคือ W = D^ 2 /162 โดยที่ W คือน้ำหนักเหล็ก (กก./ม.) และ D คือเส้นผ่านศูนย์กลางของเหล็ก (มม.) ตัวอย่างเช่น เหล็กขนาด 12 มม. จะคำนวณได้เป็น 12 × 12/162 = 0.888 กก./ม. ซึ่งผลลัพธ์จะตรงตามตารางมาตรฐาน มอก.

Q: สั่งซื้อเหล็กก่อสร้าง มาตรฐานมอก.ได้ที่ หจก.พรณรงค์ โลหะกิจ

สั่งซื้อเหล็กก่อสร้าง มาตรฐานมอก. ได้ที่ หจก.พรณรงค์ โลหะกิจ ผู้จัดจำหน่ายเหล็กก่อสร้าง ทุกชนิด เหล็กเส้น เหล็กกล่อ ท่อกลมดำ พร้อมบริการจัดส่งทั่วประเทศ สั่งซื้อเหล็ก มาตรฐาน มอก. เช็คราคาล่าสุดของเหล็ก มอก. ได้ที่ พรณรงค์ โลหะกิจ โทร. 02-287-4097 / 090-456-1183 (มือถือ) Line : PNRLOHAKIT

หน้าแรก

เหล็กเส้น

ตารางขนาดเหล็กเส้นและน้ำหนักเหล็กเส้นมาตรฐาน มอก. อัปเดตล่าสุด [2026]

เช็คราคาเหล็กเส้น วันนี้

โทร. 02-287-4097 / 090-456-1183 (มือถือ)
Line : PNRLOHAKIT

การเลือกเหล็กเส้นสำหรับงานโครงสร้าง สิ่งที่สำคัญที่สุดไม่ใช่แค่ ‘ราคา’ แต่คือ ‘มาตรฐานและความปลอดภัย’ เพราะเหล็กเส้นเปรียบเสมือนกระดูกสันหลังของอาคาร การเลือกใช้เหล็กที่น้ำหนักไม่ได้มาตรฐาน มอก. อาจนำไปสู่ความเสี่ยงที่คาดไม่ถึง บทความนี้เราได้รวบรวม ตารางขนาดเหล็กเส้นและน้ำหนักเหล็กเส้นมาตรฐาน มอก. (อัปเดต 2569) ทั้งเหล็กเส้นกลม (RB) และเหล็กข้ออ้อย (DB) พร้อมวิธีคำนวณและวิธีเช็กเหล็กเต็ม เพื่อให้คุณเลือกซื้อเหล็กได้อย่างมั่นใจและถูกต้องตามหลักวิศวกรรม

เหล็กเส้นกลม มอก. 20-2559 (เหล็กเส้นเสริมคอนกรีต)

เหล็กเส้นกลม (Round Bar – RB) มีชื่อเรียกสั้นๆ ในหน้างานว่า เหล็ก RB จุดเด่นที่สุดคือผิวสัมผัสที่ “เรียบเนียนสม่ำเสมอ“ ตลอดทั้งเส้น หน้าตัดเป็นวงกลมไร้รอยหยัก ไร้ครีบ และไม่มีรอยปริแตกตามผิวเหล็ก

เกรดที่ใช้บ่อย: สำหรับงานทั่วไปจะกำหนดไว้ที่ชั้นคุณภาพ SR24
มาตรฐาน : มอก. 20-2559 เอกสารเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต : เหล็กเส้นกลม
ขนาดมาตรฐาน: มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางให้เลือกใช้ตั้งแต่ 6 – 25 มม. โดยมีความยาวมาตรฐานในท้องตลาดที่ 10 และ 12 เมตร
การใช้งาน: ด้วยพื้นผิวที่เรียบและคุณสมบัติที่ดัดโค้งได้ง่าย จึงนิยมนำมาทำเป็น เหล็กปลอก (Stirrups) เพื่อยึดเหล็กแกนในเสาหรือคาน หรือใช้ในงานโครงสร้างขนาดเล็กที่แรงยึดเกาะไม่ใช่ปัจจัยหลัก

ตารางขนาดและน้ำหนัก เหล็กเส้นกลม มอก. 20-2559

ชื่อเรียก (Designation)	เส้นผ่านศูนย์กลาง (มม.)	น้ำหนัก (กก./ม.)	พื้นที่หน้าตัด (ตร.มม.)
RB6	6	0.222	28.30
RB8	8	0.395	50.53
RB9	9	0.499	63.60
RB12	12	0.888	113.10
RB15	15	1.387	176.70
RB19	19	2.226	283.50
RB25	25	3.853	490.90

ข้อมูลทางเทคนิคของเหล็กเส้นกลม (Technical Specifications)

ส่วนประกอบทางเคมี (Chemical Composition)

เกรด (Grade): SR24
คาร์บอน (Carbon): 0.280%
ฟอสฟอรัส (Phosphorus): 0.058%
กำมะถัน (Sulphur): 0.058%

คุณสมบัติทางกล (Mechanical Properties)

แรงดึงจุดคราก (Yield Strength): 24 kgf/mm2
ความต้านทานแรงดึง (Tensile Strength): 39 kgf/mm2
ความยืดตัว (Elongation): 21%
มุมในการดัดโค้ง (Bending Angle): 180 องศา
เส้นผ่านศูนย์กลางของแกนหมุน (Diameter of Mandrel): 3 เท่าของขนาดเหล็ก

เหล็กข้ออ้อย มอก. 24-2559 (เหล็กเส้นเสริมคอนกรีต)

หากเหล็กเส้นกลมคือความเรียบง่าย เหล็กข้ออ้อย (Deformed Bar – DB) หรือเหล็ก DB คือตัวแทนของความแข็งแกร่ง ด้วยดีไซน์ที่มี “บั้งหรือครีบ“ พันรอบเส้นเหล็กในระยะที่เท่ากันคล้ายกับปล้องอ้อย ซึ่งวิศวกรออกแบบมาเพื่อเพิ่ม แรงยึดเหนี่ยว (Bond Strength)ระหว่างเหล็กกับคอนกรีตให้แน่นหนากว่าปกติ

เกรดที่ใช้บ่อย: แบ่งตามการรับแรงดึง ได้แก่ SD30, SD40 และ SD50
มาตรฐาน: มอก. 24-2559 เอกสารเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต : เหล็กข้ออ้อย
ขนาดมาตรฐาน: มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางให้เลือกใช้ตั้งแต่10 มม. ไปจนถึง 32 มม. (หรือใหญ่กว่าในงานเฉพาะทาง) พร้อมความยาวมาตรฐาน 10 และ 12 เมตร
การใช้งาน: ตัวเลือกอันดับ 1 สำหรับ โครงสร้างหลัก เช่น ฐานราก (Footing), เสาเข็ม, คานรับน้ำหนัก และเสาอาคารสูง เพราะช่วยลดการรูดไถลของเหล็กภายในเนื้อคอนกรีต

รายการ	เหล็กเส้นกลม (RB)	เหล็กข้ออ้อย (DB)
ลักษณะผิว	เรียบเกลี้ยง กลมมน	มีบั้ง/ปล้อง เพิ่มการยึดเกาะ
เกรด	SR24	SD30, SD40, SD50
ขนาดที่พบบ่อย	6 – 25 มม.	10 – 32 มม.
มาตรฐาน มอก.	20-2559	24-2559

ตารางขนาดและน้ำหนัก เหล็กข้ออ้อย มอก. 24-2559

ชื่อเรียก (Designation)	เส้นผ่านศูนย์กลาง (มม.)	น้ำหนัก (กก./ม.)	พื้นที่หน้าตัด (ตร.มม.)
DB10	10	0.616	78.5
DB12	12	0.888	113.1
DB16	16	1.578	201.1
DB20	20	2.466	314.2
DB25	25	3.853	490.9
DB28	28	4.834	616.0
DB32	32	6.313	804.0

ข้อมูลทางเทคนิคของเหล็กข้ออ้อย (Technical Specifications)

ส่วนประกอบทางเคมี (Chemical Composition)

รายการ	เกรด SD 40	เกรด SD 50
คาร์บอน (Carbon)	–	–
ฟอสฟอรัส (Phosphorus)	ไม่เกิน 1.80%	ไม่เกิน 1.80%
ซัลเฟอร์/กำมะถัน (Sulphur)	ไม่เกิน 0.05%	ไม่เกิน 0.05%
คาร์บอน+(แมงกานีส/6)	0.55	0.60

คุณสมบัติทางกล (Mechanical Properties)

คุณสมบัติ	เกรด SD 40	เกรด SD 50
แรงดึงจุดคราก (Yield Strength)	40 kgf/mm²	50 kgf/mm²
ความต้านทานแรงดึง (Tensile Strength)	57 kgf/mm²	63 kgf/mm²
ความยืด (Elongation)	15%	13%
มุมดัดโค้ง (Bending Angle)	180 องศา	180 องศา
เส้นผ่านศูนย์กลางของแกนหมุน (Mandrel)	5 เท่าของขนาดเหล็ก	5 หรือ 6 เท่าของขนาดเหล็ก

หมายเหตุ

Yield Strength: คือค่าความแรงที่เหล็กเริ่มเปลี่ยนรูปอย่างถาวร (สำคัญมากในการออกแบบโครงสร้าง)
Bending Angle (180°): หมายถึงเหล็กต้องสามารถดัดพับผ้า (U-Shape) ได้โดยไม่เกิดรอยร้าวที่ผิว
Mandrel Diameter: คือขนาดของ “ตัวกด” หรือ “ลูกรีด” ที่ใช้ในการทดสอบการดัดโค้ง ยิ่งตัวเลขน้อยแสดงว่าเหล็กต้องมีความเหนียวสูงมากถึงจะดัดได้โดยไม่หัก

วิธีเช็ก “เหล็กเต็ม” vs “เหล็กเบา”

การเลือกซื้อเหล็กเพียงเพราะ “ราคาถูก” อาจทำให้คุณได้ “เหล็กเบา” (Underweight Steel) ซึ่งส่งผลเสียต่อโครงสร้างอาคารในระยะยาว นี่คือ Checklist 3 จุดที่ต้องเช็กก่อนรับของครับ:

1. เช็กเครื่องหมายบนเนื้อเหล็ก (Identification Marks)

เหล็กมาตรฐาน มอก. ของแท้ (เหล็กโรงใหญ่) จะต้องมีข้อมูลปั๊มนูนปรากฏชัดเจนบนเนื้อเหล็กทุกระยะประมาณ 1 เมตร ประกอบด้วย:

ตราสินค้า/ชื่อย่อโรงงาน: (เช่น TATA, BSBM)
ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง: (เช่น 12, 16, 25)
ชั้นคุณภาพ (Grade): (เช่น SD40, SD50 หรือ SR24)
สัญลักษณ์ มอก. และชื่อผู้ผลิต: ต้องเห็นชัด ไม่เลือนลาง

2. เช็กด้วยการชั่งน้ำหนัก (The Weighing Test)

วิธีที่แม่นยำที่สุดคือการตัดเหล็กมา 1 เมตรแล้วนำไปชั่งน้ำหนักจริง โดย มอก. อนุญาตให้มี “เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน” (Tolerance) ได้เล็กน้อย (ประมาณ 4-6% ตามขนาดเหล็ก)

เหล็กเต็ม: น้ำหนักต้องใกล้เคียงกับตารางมาตรฐาน (เช่น DB12 ต้องได้ 0.888 กก./ม.)
เหล็กเบา: น้ำหนักจะหายไปมากผิดปกติ เช่น DB12 แต่ชั่งได้เพียง 0.75 – 0.80 กก./ม. ซึ่งอันตรายมากในการรับน้ำหนัก

3. เช็กความสมบูรณ์ทางกายภาพ

ผิวเหล็ก: ต้องไม่มีรอยปริแตก ไม่มีรอยร้าวลึก (สนิมผิวสีส้มบางๆ ยอมรับได้ แต่ต้องไม่เป็นสนิมขุมที่กินเข้าเนื้อเหล็กจนหน้าตัดลดลง)
หน้าตัด: ต้องกลมมน (สำหรับ RB) หรือมีบั้งสม่ำเสมอ (สำหรับ DB) ไม่บิดเบี้ยวหรือลีบแบน

จุดสังเกต	เหล็กเต็ม (มอก. แท้)	เหล็กเบา (ไม่ได้มาตรฐาน)
น้ำหนัก	ตรงตามตาราง (คลาดเคลื่อนไม่เกิน 5%)	เบากว่าตารางชัดเจน
ตัวนูนบนเหล็ก	คมชัด ระบุยี่ห้อ ขนาด เกรด	มักไม่มีตรา หรือระบุไม่ครบ
ความมั่นใจ	วิศวกรเซ็นรับรองงานได้	เสี่ยงอาคารทรุด/ร้าว

คำถามที่พบบ่อย

เหล็กเส้นกลม (RB) และ เหล็กข้ออ้อย (DB) แตกต่างกันอย่างไรในการใช้งาน?

เหล็กเส้นกลม (RB) มีผิวเรียบเนียน นิยมใช้ทำเหล็กปลอกยึดเสาหรือคานในงานโครงสร้างขนาดเล็ก ส่วนเหล็กข้ออ้อย (DB) จะมีบั้งหรือครีบเพื่อเพิ่มแรงยึดเหนี่ยว (Bond Strength) ระหว่างเหล็กกับคอนกรีต จึงเป็นตัวเลือกอันดับ 1 สำหรับโครงสร้างหลัก เช่น ฐานราก เสา และคานรับน้ำหนักสูง

วิธีคำนวณน้ำหนักเหล็กเส้นต่อความยาว 1 เมตร ด้วยตัวเองทำอย่างไร?

สามารถใช้สูตรทางวิศวกรรมคือ $W = D^2 / 162$ โดยที่ $W$ คือน้ำหนักเหล็ก (กก./ม.) และ $D$ คือเส้นผ่านศูนย์กลางของเหล็ก (มม.) ตัวอย่างเช่น เหล็กขนาด 12 มม. จะคำนวณได้เป็น $12 \times 12 / 162 = 0.888$ กก./ม. ซึ่งผลลัพธ์จะตรงตามตารางมาตรฐาน มอก.

"เหล็กเต็ม" ตามมาตรฐาน มอก. มีวิธีสังเกตเบื้องต้นอย่างไร?

ให้ตรวจสอบ 3 จุดสำคัญคือ

1. มีตัวอักษรปั๊มนูนระบุ ตราสินค้า ขนาด และชั้นคุณภาพ (เช่น SD40, SR24) ชัดเจนบนเนื้อเหล็กทุกๆ ระยะ 1 เมตร

2. เมื่อชั่งน้ำหนักจริงต้องคลาดเคลื่อนไม่เกิน 4-6% จากตารางมาตรฐาน

3. ผิวเหล็กต้องสมบูรณ์ ไม่มีรอยปริแตกหรือสนิมขุมที่กินเข้าเนื้อเหล็ก

สั่งซื้อเหล็กก่อสร้าง มาตรฐานมอก.ได้ที่ หจก.พรณรงค์ โลหะกิจ

สั่งซื้อเหล็กก่อสร้าง มาตรฐานมอก. ได้ที่ หจก.พรณรงค์ โลหะกิจ ผู้จัดจำหน่ายเหล็กก่อสร้าง ทุกชนิด เหล็กเส้น เหล็กกล่อ ท่อกลมดำ พร้อมบริการจัดส่งทั่วประเทศ

สั่งซื้อเหล็ก มาตรฐาน มอก. เช็คราคาล่าสุดของเหล็ก มอก. ได้ที่ พรณรงค์ โลหะกิจ