4 สูตรคำนวณน้ำหนักเหล็กเบื้องต้น สำหรับช่างและผู้รับเหมา

Q: สั่งซื้อเหล็ก มอก. ได้ที่ไหน

สั่งซื้อเหล็ก และ เช็คราคาล่าสุดของเหล็ก มอก. ได้ที่ พรณรงค์ โลหะกิจ โทร. 02-287-4097 / 090-456-1183 (มือถือ) Line : PNRLOHAKIT

หน้าแรก

ทั่วไป

4 สูตรคำนวณน้ำหนักเหล็กเบื้องต้น สำหรับช่างและผู้รับเหมา

เช็คราคาเหล็กข้ออ้อยวันนี้

โทร. 02-287-4097 / 090-456-1183 (มือถือ)
Line : PNRLOHAKIT

ในการเลือกซื้อหรือนำเหล็กไปใช้ในงานก่อสร้าง การทราบน้ำหนักของเหล็กแต่ละชิ้นอย่างถูกต้องถือเป็นสิ่งสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นการคำนวณต้นทุน ค่าขนส่ง หรือแม้กระทั่งการประเมินความแข็งแรงของโครงสร้าง ซึ่งเหล็กแต่ละประเภท เช่น เหล็กแผ่น เหล็กเส้นกลม เหล็กแบน หรือเหล็กรูปทรงพิเศษ ต่างก็มีสูตรการคำนวณน้ำหนักที่แตกต่างกันออกไป

บทความนี้จะรวบรวมสูตรการคำนวณน้ำหนักเหล็กในรูปแบบต่าง ๆ พร้อมตัวอย่างประกอบ เพื่อช่วยให้ผู้อ่านสามารถนำไปใช้ได้จริง ทั้งในงานวิศวกรรม งานก่อสร้าง งานจัดซื้อ หรือการประเมินราคาเบื้องต้นอย่างมืออาชีพ

สูตรคำนวณน้ำหนักเหล็กโดยประมาณ

เหล็กทั่วไปมีความหนาแน่นประมาณ $7,850$ กก./ลบ.ม. (หรือ $0.00785$ กก./ลบ.มม.) ซึ่งเป็นที่มาของตัวเลขในสูตร

1. เหล็กเส้นกลม / เหล็กเพลา / เหล็กข้ออ้อย

สูตร: น้ำหนัก (กก.) = เส้นผ่านศูนย์กลาง² (มม.) × 0.006167 × ความยาว (เมตร)

ตัวอย่าง:
เส้นผ่านศูนย์กลาง = 100 มม., ยาว = 6 เมตร
น้ำหนัก = 100 × 100 × 0.006167 × 6 = 370.02 กก.

⚠️ ข้อควรระวัง: ควรใช้สูตรที่เหมาะสมกับลักษณะของเหล็ก เพื่อให้คำนวณน้ำหนักได้อย่างแม่นยำ

2. เหล็กแบน

สูตร: น้ำหนัก (กก.) = หนา (มม.) × กว้าง (มม.) × ยาว (มม.) × 0.00785 ÷ 1000

ตัวอย่าง :

หน้ากว้าง 50 มม. (2 นิ้ว) ความหนา 6 มม. ความยาว 6 เมตร

น้ำหนัก = (6 × 50 × 0.00785) × 6 = 14.13 กก.

3. เหล็กตัดกลม

สูตร:
น้ำหนัก = หนา (มม.) × รัศมี² (ซม.) × 0.00247

ตัวอย่าง:
หนา = 12 มม., รัศมี = 15 ซม.
น้ำหนัก = 12 × 15 × 15 × 0.00247 = 6.67 กก.

4. เหล็กตัดสามเหลี่ยม

สูตร:
น้ำหนัก = หนา (มม.) × ฐาน (ซม.) × สูง (ซม.) ÷ 2 × 0.000785

ตัวอย่าง:

ความหนา: 6 มม. ความยาวฐาน: 20 ซม. ความสูง: 20 ซม.

น้ำหนัก = (6 × 20 × 20 ÷ 2) × 0.000785 = 0.942 กก.

5. เหล็กแผ่นตัดตามขนาด

สูตร:
น้ำหนัก = ความหนา (mm) × กว้าง (cm) × ยาว (cm) × 0.000785 (ค่าคงที่จากการแปลงความหนาแน่น)

ตัวอย่าง:

ความหนา: 9 มม. ความกว้าง: 25 ซม. ความยาว: 25 ซม.

น้ำหนัก = 9 × 25 × 25 × 0.000785 = 88.3 กก.

6. เหล็กตัดวงแหวน

สูตร:
น้ำหนัก = (รัศมีนอก² – รัศมีใน²) × หนา (มม.) × 0.00247

ตัวอย่าง:
รัศมีนอก = 50 ซม., รัศมีใน = 20 ซม., หนา = 22 มม.
น้ำหนัก = (50² – 20²) × 22 × 0.00247
= (2500 – 400) × 22 × 0.00247
= 2100 × 22 × 0.00247 = 28.53 กก.

⚠️ หมายเหตุ: อย่าลืมแปลงเส้นผ่านศูนย์กลางเป็น “รัศมี” ก่อนคำนวณ และใช้หน่วยเป็นเซนติเมตร

7. ท่อเหล็ก

สูตร: น้ำหนัก (กก.) = (วงนอก (mm) – วงใน (mm)) × ความหนา (mm) ×0.02466× ความยาว (เมตร)

ตัวอย่าง:
วงนอก = 114.3 มม. วงใน = 102.3 มม. , ยาว = 6 เมตร

น้ำหนัก = [114.3 2 − 102.3 2 ] × 0.006167 × 6 = 96.17 กก.

8. เหล็กแผ่นมาตรฐาน (Steel Plates)

ขนาดแผ่น (ฟุต)	สูตรน้ำหนัก (กก.)
4′ × 8′	หนา (มม.) × 23.36
5′ × 10′	หนา (มม.) × 36.50
5′ × 20′	หนา (มม.) × 73.00
6′ × 20′	หนา (มม.) × 87.60
8′ × 20′	หนา (มม.) × 116.80

ตัวอย่าง:

เหล็กแผ่น 2.0 มม. × 5′ × 10′ → 2.0 × 36.50 = 73.00 กก.

เหล็กแผ่น 30.0 มม. × 6′ × 20′ → 30.0 × 87.60 = 2,628.00 กก.

💡 หมายเหตุ: ตัวคูณน้ำหนักได้จาก กว้าง (ฟุต) × ยาว (ฟุต) × 0.73
เช่น 5′ × 10′ × 0.73 = 36.50

ตารางน้ำหนักเหล็ก

เมื่อต้องเลือกใช้เหล็กในงานก่อสร้างหรืองานโครงสร้างต่าง ๆ การทราบน้ำหนักของเหล็กแต่ละขนาดเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้วางแผนการใช้งานได้อย่างแม่นยำ ไม่ว่าจะเป็นการคำนวณต้นทุน การจัดส่ง หรือการออกแบบตามมาตรฐานความปลอดภัย

ตารางน้ำหนักเหล็ก จึงเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้วิศวกร ช่าง ผู้รับเหมา และผู้ประกอบการสามารถตรวจสอบน้ำหนักเหล็กแต่ละประเภทได้อย่างรวดเร็วและสะดวก ไม่ว่าจะเป็นเหล็กเส้น เหล็กแผ่น เหล็กกลม เหล็กรูปพรรณ หรือเหล็กตัดตามแบบ

ร้านเหล็ก พรณรงค์ โลหะกิจ ได้รวบรวมข้อมูลตารางน้ำหนักเหล็กในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ตารางน้ำหนักเหล็กกล่อง เหล็กเส้นกลม เหล็กข้ออ้อย เพื่อช่วยให้คุณใช้งานเหล็กได้อย่างมีประสิทธิภาพและประหยัดเวลามากยิ่งขึ้น

ตารางที่ 1: น้ำหนักและค่าความคลาดเคลื่อนของเหล็กข้ออ้อย (DB)

ชื่อขนาด	มวลระบุ (กก./ม.)	ค่าความคลาดเคลื่อน (%) ต่อเส้น	เฉลี่ย
DB 6	0.222	±8	±7
DB 8	0.395	±8	±7
DB 10	0.616	±6	±5
DB 12	0.888	±6	±5
DB 16	1.578	±6	±4
DB 20	2.466	±6	±4
DB 22	2.984	±6	±4
DB 25	3.853	±6	±4
DB 28	4.834	±6	±4
DB 32	6.313	±4	±3.5
DB 36	7.990	±4	±3.5
DB 40	9.865	±4	±3.5

ขนาดเหล็กข้ออ้อยที่มีจำหน่าย

ตารางที่ 2: น้ำหนักและค่าความคลาดเคลื่อนของเหล็กเส้นกลม (RB)

ชื่อขนาด	มวลระบุ (กก./ม.)	ค่าความคลาดเคลื่อน (%) ต่อเส้น	เฉลี่ย
RB 6	0.222	±10.0	±5.0
RB 8	0.395	±10.0	±5.0
RB 9	0.499	±10.0	±5.0
RB 10	0.616	±10.0	±5.0
RB 12	0.888	±6.0	±3.5
RB 15	1.387	±6.0	±3.5
RB 19	2.226	±6.0	±3.5
RB 22	2.984	±6.0	±3.5
RB 25	3.853	±6.0	±3.5
RB 28	4.834	±6.0	±3.5
RB 34	7.127	±6.0	±3.5

ขนาดเหล็กเส้นกลมที่มีจำหน่าย

ตารางที่ 3: น้ำหนักและพื้นที่หน้าตัดของเหล็กกล่อง (Square Tube)

ขนาด	ขนาด (มม.)	ความหนา (มม.)	พื้นที่หน้าตัด (ซม.²)	น้ำหนัก (กก./ม.)	น้ำหนัก (กก./6ม.)
1×1	25×25	2.3	1.97	1.53	9.18
1 1/4×1 1/4	32×32	2.3	2.40	1.89	11.34
1 1/2×1 1/2	38×38	3.2	3.15	2.47	14.82
2×2	50×50	3.2	4.25	3.34	20.04
		4.0	5.79	4.55	27.30
		5.0	6.81	5.39	32.10
		6.0	8.14	6.45	38.70
3×3	75×75	3.2	6.55	5.14	30.84
		4.0	8.03	6.30	37.80
		4.5	9.57	7.51	45.06
4×4	100×100	3.2	8.85	6.93	41.60
		4.0	12.13	9.52	57.12
		4.5	14.65	11.50	69.00
		6.0	21.63	17.00	102.00
5×5	125×125	3.2	15.33	12.00	72.00
		5.0	23.36	18.30	109.80
		6.0	27.63	21.60	129.60
6×6	150×150	4.5	25.67	20.10	120.60
		6.0	30.60	24.00	144.00
		6.3	33.63	26.40	158.40

ขนาดเหล็กกล่องที่มีจำหน่าย

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) – น้ำหนักเหล็ก

ความคลาดเคลื่อนของน้ำหนักเหล็กส่งผลต่อความแข็งแรงอย่างไร

ในกระบวนการผลิตเหล็กเส้น อาจเกิดความคลาดเคลื่อนเล็กน้อยในเรื่องของขนาดและน้ำหนัก ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติในอุตสาหกรรมการผลิต
เพื่อควบคุมคุณภาพให้ได้ตามเกณฑ์และไม่ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยในการใช้งานจริง มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) จึงได้กำหนด “ค่าคลาดเคลื่อนที่อนุญาตได้” ไว้อย่างชัดเจน เพื่อให้มั่นใจว่าเหล็กที่นำมาใช้งานยังมีความแข็งแรงและปลอดภัยเพียงพอ

เส้นผ่านศูนย์กลางของเหล็ก อาจมีความเบี่ยงเบนจากค่าที่กำหนดได้ภายในช่วง ±x% ขึ้นอยู่กับชนิดและมาตรฐานของเหล็กแต่ละประเภท
น้ำหนักต่อความยาว 1 เมตร ก็สามารถเบี่ยงเบนได้ในช่วง ±x% ตามที่มาตรฐานกำหนดเช่นกัน

ดังนั้น แม้เหล็กบางเส้นจะมีน้ำหนักต่ำกว่าค่ากลางตามที่ระบุไว้เล็กน้อย แต่หากยังอยู่ภายในช่วงค่าคลาดเคลื่อนที่ได้รับอนุญาต ก็ถือว่ายังเป็นเหล็กที่ผ่านมาตรฐาน มอก. และสามารถนำไปใช้งานได้โดยไม่ส่งผลต่อประสิทธิภาพหรือความแข็งแรงของโครงสร้าง

สั่งซื้อเหล็ก มอก. ได้ที่ไหน

สั่งซื้อเหล็ก และ เช็คราคาล่าสุดของเหล็ก มอก. ได้ที่ พรณรงค์ โลหะกิจ