รู้จักเหล็กตีนกา (Bar Chair) : ตัวช่วยงานคอนกรีตเสริมเหล็ก

เหล็ก Bar Chair หรือ เหล็กตีนกา : ตัวช่วยสำคัญในงานคอนกรีตเสริมเหล็ก

ในการก่อสร้างอาคารหรือโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก (Reinforced Concrete) การวางเหล็กเสริมให้ถูกตำแหน่งและระดับเป็นสิ่งสำคัญ เพราะมีผลต่อความแข็งแรง ความทนทาน และอายุการใช้งานของโครงสร้าง โครงสร้างที่มีการจัดวางเหล็กเสริมไม่ถูกต้องอาจเกิดปัญหาการแตกร้าวหรือเสื่อมสภาพเร็ว

หนึ่งในอุปกรณ์ที่สำคัญสำหรับงานพื้นคอนกรีตคือ เหล็ก Bar Chair หรือเหล็กตีนกา แม้จะเป็นอุปกรณ์เล็ก ๆ แต่มีบทบาทที่ขาดไม่ได้ในการช่วยรองรับเหล็กเสริมและรักษาระดับที่เหมาะสม

เหล็ก Bar Chair คืออะไร

เหล็ก Bar Chair (เหล็กตีนกา) เป็นอุปกรณ์ที่ใช้รองรับเหล็กเสริมในงานคอนกรีต มีลักษณะคล้ายเก้าอี้เล็ก ๆ ทำจากเหล็กหรือพลาสติก ทำหน้าที่ยกเหล็กเส้นให้อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องภายในแบบหล่อคอนกรีต

• ชื่อ Bar Chair มาจากรูปร่างคล้ายเก้าอี้ (Chair)

• ชื่อ ตีนกา มาจากรูปร่างคล้ายตีนของนกกา

Bar Chair ช่วยให้เหล็กเส้นไม่ติดพื้นหรือผิวคอนกรีต ทำให้คอนกรีตไหลรอบเหล็กเสริมได้เต็มที่ และช่วยให้ระยะ Concrete Cover ถูกต้อง ลดปัญหาสนิมและการกัดกร่อน

เหล็กตีนกาสำเร็จรูปและสั่งผลิตตามแบบ

ปัจจุบันมี เหล็ก Bar Chair / เหล็กตีนกา ให้เลือกใช้ทั้งแบบ สำเร็จรูป และ สั่งผลิตตามแบบ เพื่อให้เหมาะกับงานแต่ละประเภท

1. เหล็กตีนกาสำเร็จรูป:

   • ผลิตตามขนาดมาตรฐาน ใช้งานง่าย ลดเวลาติดตั้ง

   • มีทั้งแบบเดี่ยวและต่อเนื่อง รองรับเหล็กหลายเส้นในแนวเดียวกัน

   • เหมาะกับงานพื้น, ผนัง, และเสา ที่มี Concrete Cover ตามมาตรฐาน

2. เหล็กตีนกาสั่งผลิตตามแบบ:

   • สามารถปรับขนาด ความสูง และรูปทรงให้เหมาะกับงานพิเศษ เช่น พื้นหนาหรือคานขนาดใหญ่

   • ใช้สำหรับงานโครงสร้างเฉพาะจุดที่ต้องการความแม่นยำสูง

   • สามารถเลือกวัสดุเหล็กหรือพลาสติกตามความต้องการ

การเลือกใช้เหล็กตีนกาที่เหมาะสมจะช่วยให้การจัดวางเหล็กเสริมเป็นไปอย่างแม่นยำ และลดปัญหาการแตกร้าวของคอนกรีต

การใช้งาน Bar Chair ในพื้นคอนกรีต

สำหรับ พื้นคอนกรีต ที่มีการเสริมเหล็กแบบ ตะแกรงชั้นบนและชั้นล่าง การจัดวางเหล็กเสริมให้ถูกตำแหน่งขณะเทคอนกรีตเป็นเรื่องสำคัญ

1. เหล็กล่าง: ใช้ ลูกปูนหนุน เพื่อยกเหล็กขึ้นจากพื้น

2. เหล็กชั้นบน: ใช้ Bar Chair รองรับเหล็กชั้นบน ทำหน้าที่เป็นตัวค้ำระหว่างเหล็กบนและล่าง

การวาง Bar Chair อย่างถูกต้องช่วยลดการแตกร้าวของคอนกรีต และทำให้พื้นมี ค่ากำลังอัดและความแข็งแรง ตามมาตรฐาน

ข้อสำคัญ: ระยะห่างในการวาง Bar Chair ไม่ควรเกิน 1 เมตร เพื่อให้เหล็กชั้นบนคงตำแหน่งมั่นคง

นอกจากนี้ สามารถดัด Bar Chair จาก เหล็กเส้นกลม, เหล็กข้ออ้อย หรือ PC Wire เพื่อรองรับตะแกรงสำเร็จรูป (Wire Mesh) และใช้ลวดผูกเหล็กมัดไว้ป้องกันการขยับขณะเทคอนกรีต

ประโยชน์ของเหล็ก Bar Chair

1. รักษาตำแหน่งเหล็กเสริม: ช่วยให้เหล็กเส้นอยู่ในตำแหน่งและชั้นของคอนกรีตตามแบบ

2. ช่วย Concrete Cover: ป้องกันเหล็กจากความชื้นและอากาศ ลดโอกาสเกิดสนิม

3. ลดความเสี่ยงเหล็กเคลื่อนตัว: ขณะเทคอนกรีตหรือกระจายน้ำหนัก

4. ปรับระดับความสูงเหล็กเสริมได้: เหมาะกับพื้น, คาน, เสา, หรือผนัง

หมายเหตุ: ความสูงของ Bar Chair ต้องสัมพันธ์กับ concrete cover ของเหล็กบน – Bar Chair ต่ำ Cover มาก, Bar Chair สูง Cover น้อย

ประเภทของ Bar Chair

• Individual Bar Chair (แบบเดี่ยว): รองรับเหล็กเส้น 1 เส้น เหมาะงานทั่วไป ราคาประหยัด

• Continuous Bar Chair (แบบต่อเนื่อง): รองรับเหล็กหลายเส้น ช่วยประหยัดเวลาและมั่นคง

• High Chair (ขาสูง): สำหรับงานพื้นหนาหรือยกระดับสูง

• Slab Bolster (ตัวรองแผ่น): ออกแบบเฉพาะสำหรับงานพื้น แผ่รับน้ำหนักและกระจายแรง

การติดตั้ง Bar Chair อย่างถูกต้อง

1. ตรวจสอบคุณภาพ Bar Chair ก่อนใช้งาน: ไม่บิ่นหรือเสียหาย

2. วาง Bar Chair ให้เหล็กบนอยู่เหนือเหล็กล่างตามความสูงที่ต้องการ

3. ใช้ลวดผูกเพื่อกันการขยับของเหล็กเสริม

4. ตรวจสอบระยะ Concrete Cover ให้ตรงตามมาตรฐาน

5. วาง Bar Chair ในระยะไม่เกิน 1 เมตร เพื่อความมั่นคง

สรุป

แม้จะเป็นอุปกรณ์ขนาดเล็ก แต่เหล็ก Bar Chair หรือเหล็กตีนกา เป็นสิ่งจำเป็นในงานคอนกรีตเสริมเหล็ก ช่วยให้การวางเหล็กเสริมถูกต้อง ลดความเสี่ยงปัญหาคอนกรีตแตกร้าว และทำให้โครงสร้างแข็งแรงตามมาตรฐาน

ทั้งยังมีตัวเลือกทั้ง เหล็กตีนกาสำเร็จรูป และ สั่งผลิตตามแบบ ที่พรณรงค์โลหะกิจ  เพื่อให้เหมาะกับงานทุกประเภทและทุกขนาดพื้น ช่างหน้างานและวิศวกรควรเลือกใช้และติดตั้ง Bar Chair อย่างถูกต้อง เพราะส่งผลโดยตรงต่อ คุณภาพและความทนทานของโครงสร้างทำให้งานก่อสร้างมีคุณภาพสูงและยั่งยืนในระยะยาว